عراق یکی از بهترین کشورهای خریدار محصولات ایرانی می باشد که انجام بازاریابی محصولات در این کشور می تواند از مزیت های بسیاری برخوردار باشد. فعالیت هایی که می توان در زمینه بازاریابی به انجام رساند تنها مربوط به جذب مشتری در داخل کشور نمی باشد بلکه کشورهای خارجی نیز می تواند به عنوان هدفی برای فروش ما قرار گیرند. این امر در عراق بسیار مشهود می باشد که امکان صادرات مواد و محصولات مختلفی را به این کشور فراهم ساخته است و هر چه در این عرصه بتوان به صورت گسترده تر عمل نمود کمک به اقتصاد کشور نیز افزایش می یابد و این مسئله عاملی برای گردش سرمایه ها خواهد بود. از روش جمله روش های اثرگذار بازاریابی در این عرصه می توان به صورت اینترنتی اشاره نمود.



کشور عراق یکی از کشورهای همسایه ایران است که بعد از رژیم صدام حسین، روابط تجاری خوبی را با ایران برقرار کرده است. پایتخت این کشور بغداد است و به طور کلی آب و هوایی گرمسیری دارد. در طول زمان‌های مختلف، انواع فرهنگ‌ها و ادیان در کشور عراق جای گرفته‌اند، اما اکثریت ساکنین عراق را اعراب سنی، اعراب شیعه و کردها تشکیل می‌دهند. در میان کشورهای همسایه، بیشترین مرز مشترک ایران با کشور عراق است، همین موضوع، عراق را به یکی از شرکای تجاری ایران برای ارسال کالا تبدیل کرده است و تجار و بازرگانان بسیاری به دنبال صادرات به عراق هستند.

دولت ایران نیز، از ارسال کالا بسیار حمایت کرده و شرایط خوب و راحتی را برای ارسال کالاهای ایرانی به کشورهای همسایه فراهم کرده است. اما بهتر است بدانید که قبل از هر اقدامی برای صادرات به عراق، باید از قوانین صادرات کالا به عراق به طور کامل مطلع بوده و مراحل کار را بشناسید تا در روند کار دچار مشکل نشوید.

در این مقاله در مورد شرایط صادرات به عراق، قوانین ارسال کالا به عراق، پرسودترین کالا برای صادرات به عراق، مدارک لازم برای ارسال کالا به عراق، نحوه صادرات به عراق و مشکلات صادرات به عراق اطلاعاتی را در اختیار شما قرار داده و به بررسی بازار صادرات کشور عراق و بررسی قوانین گمرک در عراق خواهیم پرداخت.

برای صادرات به عراق چه باید کرد؟
همان طور که گفته شد، کشور عراق یکی از مهم‌ترین کشورهای همسایه ایران برای صادرات کالاهای ایرانی می‌باشد. حمل و نقل زمینی با هزینه کم و در دسترس و همچنین شرایط نامناسب کشور عراق، این امکان را برای بازرگانان ایرانی فراهم کرده است تا سود قابل توجهی از ارسال کالاهای ایرانی به عراق کسب کنند؛ به‌طوری‌که حدود 24 درصد از صادرات جهانی، به صادرات ایران به عراق تعلق دارد.

مقاله پیشنهادی: صادرات شیرینی و هرآنچه باید درباره آن بدانید

البته ایران در زمینه ارسال کالا به عراق رقبایی نیز دارد که مهم‌ترین آن‌ها کشورهای هند، ترکیه، چین، اردن، امارات و آمریکا هستند.

آمارها نشان می‌دهند که تقریباً 68 درصد از کالاهای صادراتی به عراق، شامل کالاهای واسطه‌ای، 28 درصد کالاهای مصرفی و 4 درصد کالاهای سرمایه‌ای می‌باشد.



قوانین صادرات به عراق چگونه است؟
مانند تمامی کشورهای دنیا، ارسال کالا به عراق نیز شامل قوانینی است که باید از پیش از آن‌ها آگاه بوده و اطلاعات به روزی داشته باشید. در این قسمت برخی از مهم‌ترین قوانین صادرات به عراق شرح داده شده است.

دقت داشته باشید که حتماً قبل از شروع پروسه ارسال کالا به عراق، باید با شریک تجاری و یا مشتری خود در عراق قراردادی نوشته و تمامی شرایط و بندها را به طور واضح مشخص کنید.

باید یک استراتژی بسیار خوب برای بازاریابی در کشور عراق و فروش محصول صادراتی خود داشته باشید در غیر این صورت در فروش کالا با مشکل مواجه خواهید شد. باید بازار کالای مورد نظر خود در عراق را شناخته و در مورد رقبای خود در این بازار تحقیق کنید.

مقاله پیشنهادی: صادرات خاویار ایران – میزان، سود، مراحل و تعرفه صادرات خاویار

برای ارسال کالا به عراق به برخی مجوزها نیاز دارید که این مجوزها می‌توانند برای کالاهای مختلف، متفاوت باشند، لذا شما باید مجوزهای کالای موردنظر خود را بشناسید و قبل از اقدام به صادرات آن‌ها، مجوزهای موردنیاز را از سازمان دولتی مربوطه دریافت نمایید. یکی از مجوزهایی که برای ارسال کالا به عراق برای تمامی کالاها مورد نیاز است، مجوز گواهی مبدأ است، بدون این مدرک، شما امکان ترخیص کالا در گمرکات عراق را نخواهید داشت.

بسته بندی کالای مورد نظر شما باید دارای استانداردهای مورد نیاز باشد. همچنین ضروری است که نوشته‌های روی بسته بندی به زبان انگلیسی و عربی چاپ شود. توجه داشته باشید که بسته بندی کالا می‌تواند یکی از تأثیرگذارترین فاکتورها در فروش کالای شما باشد، بنابراین در این مورد دقت کافی را به خرج دهید تا کالای خود را به یک کالای رقابتی در بازارهای کشور عراق تبدیل کنید.

توجه داشته باشید که کالای صادراتی باید کیفیت و استانداردهای لازم و ضروری برای امر صادرات را دارا باشد. به طور مثال، اگر مواد غذایی یا هر نوع خوراکی را به عراق صادر می‌کنید، دریافت مجوزهای وزارت بهداشت ضروری است. همچنین لازم به ذکر است که تقریباً تمامی کالاها نیاز به گواهی بازرسی دارند و بدون گواهی بازرسی امکان ترخیص کالا در گمرک عراق وجود ندارد.

یکی دیگر از عوامل مهم در ارسال کالا به عراق، قیمت گذاری اصولی و مناسب است. سعی کنید قیمت‌هایی را بر روی کالای خود بگذارید که در مقایسه با کالاهای دیگر کشورها رقابتی باشد و شانس فروش کالا را افزایش دهد. همچنین برای فروش کالاهای خود حتماً باید فاکتور صادر شود.

شما می‌توانید، با توجه به نوع کالا، بسته بندی آن و هزینه‌های حمل، از روش‌های مختلفی برای حمل کالاهای خود به عراق استفاده کنید. اما همان طور که گفته شد، از آن جایی که عراق وسیع‌ترین مرز خاکی را با ایران دارد، معمولاً روش زمینی بهترین و کم‌هزینه‌ترین روش حمل کالا به عراق است. دقت کنید که کالا به شکل استانداردی بسته بندی شود و وسیله حمل نیز شرایط مناسبی را داشته باشد تا از احتمال آسیب دیدگی کالا در طول مسیر کاسته شود.

نحوه صادرات به عراق چگونه است؟
مراحل صادرات به عراق به طور کلی شامل موارد زیر است:

انتخاب کالای صادراتی

تحقیق در مورد بازار هدف در کشور عراق و شناخت رقبا

تحقیق در مورد قیمت کالای مورد نظر در بازار عراق

قیمت گذاری برای کالای انتخاب شده

بازاریابی و پیدا کردن مشتری‌های جدید

گرفتن گواهی‌ها و مجوزهای مورد نیاز کالای صادراتی به عراق

دریافت گواهی بازرسی کالا و صدور فاکتور فروش برای مشتری

بستن قرارداد با مشتری و تعیین روش حمل و نحوه پرداخت

بسته بندی کالا

اخذ اظهارنامه گمرکی

حمل کالا به سمت کشور عراق

لازم به ذکر است این مراحل برای کالاهای مختلف در جزئیات متفاوت هستند، بنابراین شما باید با توجه به کالای موردنظر خود، در مورد جزئیات صادرات آن کالا اطلاعات لازم و کافی را به دست آورید.

زبان‌های رسمی کشور عراق، عربی و کردی است که کردی در نواحی شمالی این کشور و عربی در نواحی مرکزی و جنوبی استفاده می‌شوید. پیشنهاد می‌کنیم که برای شروع تجارت و ایجاد تعاملات بهتر با مشتری‌های خود به یکی از این دو زبان مسلط باشید تا بتوانید روابط تجاری خود را در این کشور گسترش دهید.



بررسی بازار صادرات به کشور عراق
در بررسی وضعیت صادرات به عراق، می توان گفت بیشترین میزان واردات کالا از کشور عراق به قاره‌های آسیا، آمریکای شمالی، اروپا و آفریقا تعلق دارد. نفت و مشتقات نفتی و منابع طبیعی مختلف، اصلی‌ترین و مهم‌ترین کالاهای صادراتی کشور عراق هستند. کشورهایی مانند چین، آمریکا، یونان، ایتالیا، هندوستان و کره جنوبی بیشترین واردات کالا را از کشور عراق داشته‌اند. کالاهای صادراتی عراق تنها به محصولات نفتی و مشتقات آن‌ها محدود نمی‌شود؛ برخی دیگر از کالاهای صادراتی کشور عراق به قرار زیر است:

فرآورده‌های خام و غیرنفتی

انواع مواد غذایی

فرآورده‌های شیمیایی

دام و طیور

سرامیک و کاشی

لبنیات

سیمان و بوتان مایع

لوازم خانه و آشپزخانه



بررسی قوانین گمرک در عراق
در مرز میان ایران و عراق، گمرکات متعددی واقع شده است که شما می‌توانید از طریق هر یک از این گمرک‌ها، کالای خود را وارد کشور عراق کنید. برخی از این گمرکات متعلق به کردستان عراق بوده و بعضی از آن‌ها برای صادرات به مناطق دیگر عراق هستند. قوانین گمرکی در عراق نیز همواره در حال اصلاح و به‌روزرسانی است و شما باید قبل از اقدام به ارسال کالا به عراق از تمامی قوانین گمرکی عراق مطلع باشید.

لیست گمرک های عراق
برخی از مهم‌ترین گمرکات عراق که در مرز ایران و عراق واقع شده‌اند به قرار زیر هستند:

گمرک اروندکنار

گمرک پرویز خان در قصرشیرین

گمرک مهران در ایلام

گمرک خسروی در قصر شیرین

گمرک بازرگانی

گمرک باشماق در مریوان

گمرک شلمچه

گمرک تمرچین در پیرانشهر

مدارک لازم برای صادرات به عراق
مدارک مختلفی برای ارسال کالا به عراق مورد نیاز است که در زیر ذکر شده‌اند.

کارت بازرگانی برای فرد یا شرکتی که قصد ارسال کالا به عراق را دارد.

مجوزهای مورد نیاز برای ارائه به گمرک ایران و وزارت صمت

مجوز از سازمان استاندارد

مجوز از سازمان بازرسی

مجوز گواهی مبدأ کالا به زبان عربی یا انگلیسی که باید از اتاق بازرگانی اخذ شود.

تهیه برچسب کالا به زبان عربی یا انگلیسی

گواهی بهداشت و سلامت کالا و مهر حلال برای محصولات خوراکی

گواهی استاندارد محیط زیست

گواهی تولید کننده

گواهی انطباق با استانداردهای کشور عراق COC

فاکتور فروش به زبان انگلیسی و عربی

پکینگ لیست

بارنامه

قرارداد حمل و بیمه

دیتا شیت فنی و آنالیز محصول

لیست اظهار کالا

نامه از درخواست کننده واردات در کشور عراق

تمامی مدارک حمل کالا

توجه داشته باشید که مدارکی که در بالا ذکر شد، به صورت کلی بوده و ممکن است برای برخی کالاها این مدارک متفاوت باشد، لذا قبل از اقدام به ارسال کالا ، از مجوزها و مدارک مورد نیاز کالای خود اطلاعات کافی داشته باشید.



اگر قصد واردات قطعات صنعتی را دارید، با مراجعه به صفحه ” واردات قطعات صنعتی ” میتوانید اطلاعات لازم را کسب کنید.



لیست کالاهای مجاز برای صادرات به عراق
همه ساله کالاهای پرشماری از ایران به عراق صادر می شود. فهرست کالاهای مجاز برای صادرات به عراق یک فهرست طویل است که در اینجا بخشی از آن را برایتان ذکر کرده ایم:

برنج

بنزین

بوقلمون

پوشاک

پلاستیک

پیاز

پسته

پرتغال

پارچه

ترشی

تراکتور

تجهیزات پزشکی

تره بار

تابلوفرش

جوراب

جو

صیفی جات

چای

چیپس

زعفران

چوب

مصنوعات چوبی

حلزون

حبوبات

خشکبار

خیار

خودرو

قطعات خودرو

خرما

خربزه

خیارشور

میوه خشک

دارو

دنبه

دام

دستمال کاغذی

صنایع دستی

سیب درختی

گیاهان دارویی

فلفل دلمه ای

ذغال

گوجه فرنگی

رب گوجه

روغن موتور

زیتون

سنگ

سیمان

سیب

سیر

شکر

شیرینی

شیشه

عسل

فرش

فندق

قارچ

قیر

قناری

گندم

گردو

گل

گازوییل

لبنیات

لوستر

لوبیا

لوله

مرغ

میوه

مبل

ماهی

ماکارونی

نبات

نمک

نایلون

نخود

گل و گیاه

کاشی و سرامیک

هندوانه

هویج

بهترین کالا برای صادرات به عراق
اگر به فکر ارسال کالا به عراق هستید، ممکن است این سؤال برای شما هم پیش آمده باشد که بهترین کالا برای صادرات به عراق و پرسودترین کالا برای صادرات به عراق چیست؛ در این قسمت بهترین کالاهایی که به عراق صادر می‌شوند، آورده شده است.

انواع پوشاک
پوشاک ایرانی در میان مردم عراقی طرف‌داران بسیاری دارد زیرا کیفیت بالایی داشته و از قیمت مناسبی برخوردار است.

مصالح ساختمانی
ایران دارای معادن سنگ بسیاری است که همین امر سنگ را تبدیل به یکی از محبوب‌ترین کالاها برای صادرات به کشور عراق کرده است.

فرش و قالیچه
همه از محبوبیت فرش ایرانی در جهان مطلع هستند. یکی از باارزش‌ترین کالاهای ایران، فرش است که به عراق نیز صادر می‌شود. صادرات فرش به کشور عراق می‌تواند سود بسیار خوبی را برای بازرگانان این کالا به همراه داشته باشد.

محصولات لبنی
یکی از باکیفیت‌ترین محصولات ایران، لبنیات آن است که در کشورهای همسایه طرف‌داران بسیاری دارد. شرکت کاله، بزرگ‌ترین صادر کننده محصولات لبنی به کشور عراق در سال‌های اخیر بوده است.

تجهیزات سرمایشی
همان طور که گفته شد، عراق یک کشور گرمسیری است و معمولاً در بیشتر زمان‌های سال آب و هوایی گرم و خشک دارد. کولرها و تجهیزات سرمایشی ایرانی، به دلیل کیفیت و قیمت رقابتی که دارند، جزء محبوب‌ترین کالاها در بازار عراق به شمار می‌روند و می‌توانند سودی خوبی را برای شما به ارمغان بیاورند.

ادویه
ایران یکی از صادرکنندگان بزرگ ادویه، به ویژه زعفران، به کشورهای همسایه است. زعفران ایران، ادویه پرطرف‌داری است که صادرات آن به کشور عراق رونق فراوانی دارد و بازرگانان سود قابل توجهی را از صادرات زعفران به عراق کسب می‌کنند.



اگر میخواهید به کشور عراق بسته ارسال کنید، مقاله “ارسال بسته به عراق” به شما کمک خواهد کرد.



پرسودترین کالا برای صادرات به عراق
فهرست کالاهای پرسود برای صادرات به عراق همه ساله و با توجه به شرایط ممکن است تغییر کند. همچنین گاهی صادرات یک کالا یا محصول نه چندان رایج در عراق، ممکن است با استقبال فوق العاده مردم و سود بسیار بالایی برای شما مواجه شود.

در عین حال و با توجه به شرایط فعلی، کالاهایی که می توانند یک صادرات پرسود به عراق را برای صادرکنندگان رقم بزنند شامل موارد زیر هستند:

ماشین آلات و تجهیزات ماشینی

پارچه و منسوجات

مصالح ساختمانی

قطعات و تجهیزات خودرو

چرم و وسایل چرمی

مبلمان و کمد و وسایل چوبی

مواد و محصولات پلاستیکی

محصولات کشاورزی

کنسروها

شیرینی جات

انواع نوشابه

جواهرات

فرآورده های لبنی و نباتی

لوازم خانگی

دارو و تجهیزات پزشکی

گوشی موبایل و لپ تاپ

بیشترین میزان صادرات به عراق مربوط به چه محصولاتی است؟
محصولات خوراکی ایرانی در سالهای اخیر بیشترین حجم صادرات به کشور عراق را داشته اند. در رتبه های بعد محصولات لاستیکی و پلاستیکی، و پس از آن انواع سبزیجات قرار می گیرند. در رتبه های بعد نیز میوه جات، لبنیات، مواد شیمیایی و ماشین آلات قرار می گیرند.

صادرات به عراق با سرمایه کم
به طور کلی، پیشنهاد ما این است که اگر قصد ارسال کالا به عراق را دارید، سرمایه قابل توجهی را برای این کار در نظر بگیرید، زیرا صادرات به عراق با سرمایه کم، امری دشوار است و ممکن است سود چندانی را برای شما به همراه نداشته باشد. با این حال اگر قصد دارید برای شروع، صادرات به عراق با سرمایه کم را امتحان کنید می‌توانید از صادرات کالاهایی چون محصولات پلاستیکی، محصولات غذایی، سبزیجات و میوه خشک، آرد و یا غلات شروع کنید.

واسطه صادرات به عراق
یکی از روش های صادرات به کشور عراق، واسطه گری است. در این روش، صادرکنندگان از طریق یک شرکت واسطه، محصولات مورد نظر خود را به عراق صادر می کنند و در سود صادرات، با آن شرکت واسطه شریک می شوند. مزیت استفاده از این روش این است که بسیاری از موانع و مشکلات در مسیر صادرات، به عهده آن شرکت خواهد بود و دردسرهای این قضیه برای صادرکننده بسیار کم خواهد شد. اگر شما نیز به دنبال یک واسطه صادرات به عراق هستید، بهترین گزینه برای شما تی اکسپرس است.

شرکت صادرات به عراق
عراق یکی از مهم ترین کشورهای همسایه ایران در روابط تجاری با این کشور است و بسیاری از شرکت های صادرکننده ایرانی، به خصوص به دلیل نزدیکی ایران و عراق و هزینه های اندک حمل و نقل، اقدام به صادرات انواع محصول به عراق می کنند. در این میان شرکت تی اکسپرس، به عنوان یکی از معتبرترین شرکت ها در این زمینه، آمادگی دارد تا با تمامی صادرکنندگان به عراق همکاری داشته باشد و خدمات مشاوره صادرات به عراق را ارائه دهد.

مشکلات صادرات به عراق چیست؟
ارسال کالا به عراق نیز مشکلات خاص خود را دارد که در زیر برخی از این مشکلات ذکر شده‌اند.

بازاریابی مناسب و ایجاد یک استراتژی مناسب با بازارهای عراق

پیدا کردن مشتری و اعتماد به مشتری و یا واسطه‌ها

دریافت مجوزهای مختلف برای کالا

تهیه بسته بندی مناسب و صادراتی برای کالای مورد نظر

فراهم آوردن وسیله حمل مناسب

دریافت مبلغ قرارداد از مشتری

قوانینی که هر روز در حال تغییر و اصلاح هستند.

قوانین متفاوت در کردستان عراق و دیگر نقاط آن به دلیل حکومت‌های متفاوت

هزینه صادرات به عراق
هزینه های صادرات به عراق به موارد مختلفی را در بر می گیرد که شامل هزینه های خرید کالا، حمل و نقل کالا، تعرفه های گمرکی و سایر هزینه ها مانند هزینه تبلیغات و بازاریابی در این کشور است. شما باید تخمین دقیق و درستی از هزینه های صادرات داشته باشید تا بتوانید به سود مناسب و قابل توجهی از طریق صادرات به کشور عراق دست یابید و بتوانید قیمت کالاهای صادراتی را به درستی تعیین کنید.

تعرفه صادرات به عراق
تعرفه صادرات به عراق به طور میانگین حدود 10 تا 30 درصد ارزش کالای صادراتی می باشد. البته نکات مهم دیگری نیز در این زمینه وجود دارند. برای مثال، تعرفه برخی از کالاها در فصول مختلف سال، متفاوت است. حتی تعرفه برخی کالاها در گمرک های مختلف عراق، با دیگر گمرک ها فرق می کند. همچنین، در عراق تعرفه مواد ساختمانی و ظروف پلاستیکی بالاتر است و در مقابل، مواد غیرنفتی فرآورده شده و سایر مواد پلاستیکی (به غیر از ظروف) تعرفه پایینی دارند.

سخن پایانی
عراق یکی از مهم‌ترین شریک‌های تجاری ایران است که مرز گسترده این کشور با ایران، باعث شده است که حمل و نقل کالا به این کشور سریع و کم هزینه باشد. به همین دلیل بازرگانان بسیاری از ارسال کالا به عراق سود بسیاری کسب کرده و ارز وارد کشور می‌نمایند. از این رو دولت ایران نیز از امر صادرات حمایت کرده و برای سهولت بخشیدن به کار بازرگانان، شرایط مناسبی را برای ارسال کالا فراهم کرده است. با این خال ارسال کالا به عراق قوانینی دارد که باید قبل از هر اقدامی از این قوانین مطلع باشید.

در این مقاله در مورد نحوه صادرات به عراق، قوانین ارسال کالا به عراق، صادرات به عراق با سرمایه کم، پرسودترین کالا برای ارسال کالابه عراق، مدارک لازم برای صادرات به عراق و مشکلات صادرات به عراق صحبت کردیم. امیدواریم مطالب این مقاله برای شما مفید بوده باشد. اگر سؤالی در این زمینه دارید در قسمت نظرات سؤال خود را مطرح کرده تا در اولین فرصت پاسخگوی شما عزیزان باشیم.

سوالات متداول
نحوه صادرات به عراق چگونه است ؟

انتخاب کالا، تحقیق در مورد قیمت کالا، قیمت گذاری، بازاریابی، گرفتن گواهی‌و مجوزها، دریافت گواهی بازرسی کالا و صدور فاکتور فروش برای مشتری، بستن قرارداد با مشتری و تعیین روش حمل و نحوه پرداخت، بسته بندی کالا، اخذ اظهارنامه گمرکی، حمل کالا به سمت کشور عراق

مهمترین لیست گمرک های عراق کدام است ؟

گمرک اروندکنار، گمرک پرویز خان در قصرشیرین، گمرک مهران در ایلام، گمرک خسروی در قصر شیرین، گمرک بازرگانی، گمرک باشماق در مریوان، گمرک شلمچه، گمرک تمرچین در پیرانشهر

آیا صادرات به عراق با سرمایه کم امکان پذیر است؟

صادرات با سرمایه کم امکان پذیر است اما به دلیل سود پایین به شما پیشنهاد نمیکنیم. با این حال می‌توانید از صادرات کالاهایی چون محصولات پلاستیکی، محصولات غذایی، سبزیجات و … شروع کنید.

کالاهای صادراتی کشور ایران به عراق چیست ؟

انواع پوشاک، مصالح ساختمانی، فرش و قالیچه، محصولات لبنی، تجهیزات سرمایشی، ادویه





کشور عمان با نظام پادشاهی، روابط سیاسی دوستانه‌ای با ایران دارد. صادرات به این کشور از ریسک کمتری نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر برخوردار است؛ اما پیش از صادرات کالا به عمان نباید از تحقیق بازار صادراتی در عمان غافل شد. نتیجه تحقیق بازار صادراتی در کشور عمان بیانگر کاهش تجارت این کشور با سایر کشورها در سال ۲۰۲۰ است. اگر به دنبال کالا با پتانسیل بالای صادراتی به عمان و یا خواستار مشاهده نتایج بازاریابی صادراتی در عمان هستید، این مقاله را از دست ندهید.

اقتصاد عمان در یک نگاه
پادشاهی نسبتا کوچک عمان یکی از کم جمعیت ترین کشورهای عربی است. سلطان قابوس بن سعید السعید که از سال ۱۹۷۰ تا زمان مرگش در ژانویه ۲۰۲۰ سلطنت کرد، جای خود را به پسر عموی خود هیثم بن طارق السعید داده است. طبق آمار جهانی امتیاز اقتصادی عمان معادل ۶۴.۶ است. این مقدار اقتصاد عمان را در رتبه ۷۱ آزادترین اقتصاد جهان قرار می‌دهد. عمان در بین ۱۴ کشور منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در رتبه هفتم قرار دارد و امتیاز کلی آن بالاتر از میانگین منطقه‌ای و جهانی است.

اقتصاد عمان در سال ۲۰۲۰ همانند سال ۱۹۹۶ در رده نسبتا آزاد قرار دارد. آزادی اقتصادی بیشتر به دولت کمک می‌کند تا اقتصاد را از وابستگی به نفت رها کند. برای دستیابی به این هدف، دولت عمان باید هزینه‌های خود را به شدت کاهش دهد و تلاش متمرکزی برای کاهش بدهی انجام دهد. این موضوع به معنای امکان سرمایه‌ گذاری‌های بزرگ و سودآور بخش خصوصی داخلی و خارجی خواهد بود.

طبق آمار رسمی بانک جهانی، اقتصاد عمان در سال 2020 در بحبوحه ضعف قیمت نفت و شیوع بیماری COVID-19 به شدت تضعیف شده است. کسری‌های مالی و خارجی به دلیل قیمت‌های پایین نفت و گاز طولانی ‌مدت و افزایش بدهی‌های عمومی و خارجی اقتصاد عمان را تحت فشار قرار داده است. این موارد نیاز به سرمایه‌‎گذاری خارجی در این کشور را افزایش داده است.

داده‌های اولیه صادر شده توسط مقامات عمان به سازمان بانک جهانی نشان می‌دهد که تولید ناخالص داخلی ملی (GDP) عمان در سه ماهه اول / سال 2020، 3.9 درصد و فعالیت‌های غیرنفتی بیش از 6 درصد کاهش یافته است. اقتصاد غیرنفتی نیز در بحبوحه محدودیت‌های جاری با فشار قابل ‌توجهی مواجه است و بخش‌های گردشگری و هتل‌داری که در طول سال‌های اخیر درآمد بسیار خوبی را برای کشور عمان به ارمغان آورده بودند، بیشترین آسیب‌ها را متحمل شده‌اند. اما با سیر نزولی بیماری کرونا و در صورت تسهیل شرایط، پیش‌بینی می‌شود که رشد اقتصادی عمان به تدریج در سال‌های 2021-2022 به‌طور متوسط به 4 درصد افزایش یابد و این به معنای اهمیت سرمایه‌گذاری در این کشور است.

دهمین دوره‌ی برنامه توسعه ۵ ساله عمان
هدف برنامه پنج ساله توسعه دهم کشور عمان، تحقق کاهش نرخ کسری بودجه به 1.7 درصد و 65 میلیون مازاد در بازه زمانی سال‌های 2021 تا 2025 است که این طرح به FDP معروف است.

مطابق این طرح عمان در تلاش است موارد زیر را محقق نماید:

* ترویج توسعه پایدار انسانی

* تحریک فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌های خصوصی داخلی و خارجی

* گسترش پایگاه تنوع اقتصاد

* توسعه محیط اقتصادی

* دستیابی به پایداری مالی

* دستیابی به توسعه متوازن استانداردها و حفظ تنوع اقتصادی در بخش‌های مختلف

پیش بینی می شود که FDP دهم به‌طور میانگین 27000 فرصت شغلی سالانه در طول دوره برنامه ایجاد کند. همچنین پیش بینی می‌شود که کاهش تدریجی کسری بودجه تا سال 2024 به 1.7 درصد و تا سال 2025 به 65 میلیون OMR مازاد برسد.

هدف نهایی عمان تا سال ۲۰۴۰ افزایش ۱۰ درصدی تولید ناخالص داخلی اقتصادی است. این امر تعداد مهاجران ساکن در عمان را بسیار افزایش خواهد داد.

طبق تحلیل‌های انجام شده، بیش از ۵ میلیون نفر در سال‌های آینده به عمان مهاجرت خواهند کرد. این افزایش جمعیت نیازمند توسعه و گسترش فعالیت‌های تجاری است.



نتایج تحقیق بازار صادراتی در عمان
کشور عمان در سال ۲۰۲۰ به میزان ۱۷ میلیون دلار واردات داشته است. باتوجه به سال‌های گذشته که میزان واردات آن‌ها ۳۱ میلیون دلار در سال ۲۰۱۹، و همچنین ۲۵ میلیون دلار در سال ۲۰۱۸ است، حجم صادرات به این کشور کاهش چشم گیری داشته است.

بازرگانان و تجار کشور عمان علاقه­مند به حضور در کشور تولید کننده هستند و پس از رویت کالا اقدام به تجارت با کشور مبدا صادراتی می‌کنند. این امر که سفرهای بازرگانان و تجار آن‌ها به دلیل پندمیک کرونا به بسیاری از کشورها لغو گردیده است، می‌تواند یکی از دلایلی باشد که میزان صادرات به عمان را کاهش داده است.

منع عبور و مرور و بسته بودن فرودگاه‌های عمان باعث گردید تجار عمانی قادر به رفت و آمد به دیگر کشورها نباشند و به دنبال آن حجم صادرات به عمان با کاهش بسیاری مواجه شود.

در جدول زیر می‌توانید میزان واردات کالای عمان در سال‌های گذشته را مشاهده کنید.

همچنین جدول زیر میزان صادرات ایران به عمان را نشان می‌دهد:

در جدول بالا می‌توانید مشاهده کنید که ایران بخش کوچکی از بازار عمان را در اختیار دارد. اما با انجام تحقیق بازار صادراتی در عمان و استفاده از پتانسیل‌های صادراتی کشورمان می‌توان این میزان را به مقدار قابل توجهی افزایش داد.

دلایل پیشنهاد کشور عمان به عنوان مقصد صادراتی
از سه دیدگاه متفاوت می‌توانیم از عمان به عنوان یک پایگاه استراتژیک جهت صادرات مجدد کالا نام ببریم. در ادامه مقاله به این سه دیدگاه می‌پردازیم:

دیدگاه اول:

بازرگانان و تجار ایرانی می‌توانند از طریق عمان به بازار کشورهایی که رابطه سیاسی خوبی با ما ندارند، اما بازارهای مصرف بسیار خوبی برای کالاهای ایرانی هستند، دست یابند.

دیدگاه دوم:

بازرگانان و تجار ایرانی می‌توانند از طریق کشور عمان، به بازار کشور یمن و کشورهای آفریقایی که کشورهایی مصرف کننده محسوب می‌شوند، دست یابند و با ایجاد بازاری جدید در این کشورها، به صادرات کالا اقدام کنند.

جمعیت ۲۸ میلیونی کشور یمن، برای کالاهای ایرانی یک بازار مناسب محسوب می‌شود؛ هم اکنون نیازهای کشور یمن، از طریق مرز عمان و بندر صلاله به این کشور وارد می‌شود.

از طرف دیگر به دلیل وضعیت اقتصادی کشورهای آفریقایی، این کشورها اقدام به خریدهای مدت دار می‌کنند. عمان یک رابطه تاریخی تجاری با کشورهای آفریقایی دارد که می‌توان از تجار عمانی در این خصوص استفاده کرد. بنابراین عمان به عنوان یک پایگاه مهم جهت صادرات مجدد کالاهای ایرانی به این کشورها، نقش کلیدی ایفا می‌کند.

دیدگاه سوم:

قرارداد تجارت آزاد یا همان FTA توسط عمان با چهار کشور اروپایی، آمریکا، سنگاپور و 16 کشور عربی آفریقایی انجام شده است. به موجب این قرارداد، کالا با گواهی مبدا عمان می‌تواند با تعرفه گمرکی صفر به این کشورها صادر شود.

با توجه به تعرفه گمرکی بالای بسیاری از این کشورها، ما می‌توانیم کالاهای خود را در صورت ایجاد ۳۰ درصد ارزش افزوده در مناطق آزاد عمان، به کالاهای عمانی تغییر داده و پس از دریافت گواهی مبدا عمان، به این کشورها کالا صادر کنیم.



سرمایه گذاری در عمان:
کشور عمان به‌عنوان یکی از مهمترین کشورهای حوزه خلیج فارس به یک مقصد قابل توجه برای سرمایه‌گذاری‌های خارجی در تجارت تبدیل شده است؛ به‌طوریکه بسیاری از کارشناسان، مسقط را مهمترین رقیب آینده دبی می‌دانند.

اقتصاد عمان با مرکزیت مسقط، به‌طور قابل‌توجهی در مسیر پیشرفت و توسعه قرار دارد و خود را به ‌سرعت مابین اقتصادهای در حال رشد کشورهای عربی قرار داده است.

با توجه به وضعیت مناسب اقتصاد عمان و روند توسعه صعودی آن، سرمایه ‌گذاری در این کشور از گستردگی بالایی برخوردار است. در این قسمت قصد داریم مهمترین فرصت‌های سرمایه گذاری در عمان را به شما معرفی کنیم. با ما همراه باشید.



۱ . فرصت سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری عمان:
با توجه به اینکه عمان دارای گنجینه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی بسیاری است، صنعت گردشگری یکی از پتانسیل‌های عظیم جذب سرمایه‌گذار و کسب درآمد است که عمان به‌سرعت در حال گسترش آن است.

کشور عمان دارای پنج مجموعه میراث جهانی یونسکو است. سیستم‌های آبیاری افلج، شهر باستانی قلهات، سایت‌های باستانی بت، الخطم، و العین، قلعه بهلا و سرزمین کندر، پنج سایت میراث جهانی یونسکو در عمان است.

برای کسانی است که می‌خواهند فرهنگ سنتی اصیل عربی را تجربه کنند و همچنین از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی متنوع بهره‌مند شوند، عمان یک انتخاب بسیار مناسب است. تخمین زده‌شده که سهم گردشگری در تولید ناخالص داخلی عمان در سال ۲۰۱۸ تنها حدود ۲.۹ درصد بوده است. رقمی که نسبت به سال ۲۰۱۶ تا حد زیادی تغییر نکرده است.

برای اینکه گردشگری به‌طور معناداری به اقتصاد عمان کمک کند، باید حداقل ۱۰ تا ۱۵ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل دهد؛ در این راستا این کشور باید به‌طور قابل‌توجهی سرمایه‌گذاری در این بخش را افزایش دهد.

با توجه به منابع محدود دولت عمان، دستیابی به این هدف مستلزم آن است که عمان از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و طرح‌های مشارکت عمومی و خصوصی برای تامین مالی توسعه صنعت گردشگری خود استفاده کند. این مورد پتانسیل بالا و بازار دست‌نخورده گردشگری در عمان را نشان می‌دهد.

دیگر نقاط گردشگری عمان شامل راس الحد، شهر آبی،تفریحات السلام، تفریحات السیفه، تفریحات الشناص، مرکز کنفرانس‌ها، باشگاه گلف مسقط، تفریحات راس الحمرا، اقامت در محله الموج و رستوران‌های متنوع است.



۲ . فرصت سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناوری در عمان:
کشورهای عربی خاورمیانه به‌ویژه عمان، فرصت استثنایی سرمایه‌گذاری را در جهت ایجاد و بهره‌برداری از استارت‌آپ مبتنی بر فناوری در اختیار شرکت‌های فعال حوزه فناوری قرار می‌دهند. به‌عنوان مثال راه‌اندازی حمل و نقل مبتنی بر فناوری مانند تحویل غذا، فروشگاه‌های مواد غذایی، اپلیکیشن موبایل، خدمات تاکسی، محصولات تناسب‌ اندام، تجارت الکترونیک و موارد دیگر ازجمله سودآورترین حوزه‌های سرمایه گذاری در عمان به شمار می‌روند.



۳ . فرصت سرمایه‌ گذاری شرکت‌های تبلیغاتی در عمان:
عمان که به خاطر مهمانی‌های مجلل، رویدادهای مرتبط با افراد مشهور، جشن‌های بزرگ عمومی و خصوصی، رویدادهای ورزشی و بسیاری موارد مشابه دیگر مشهور است، فرصت بسیار عالی سرمایه‌گذاری را در اختیار شرکت‌های تبلیغاتی قرار می‌دهد. حاشیه سود در این صنعت در عمان بسیار بالا بوده و شرکت‌های ایرانی می‌توانند با سرمایه‌گذاری در این حوزه از درآمد و سود بالایی بهره‌مند شوند.



۴ . فرصت سرمایه‌ گذاری در حوزه صنایع غذایی در عمان:
اگر به دنبال یک سرمایه‌گذاری زودبازده در عمان هستید، حوزه صنایع غذایی انتخاب بسیار مناسبی است. مواد غذایی به‌عنوان اصلی‌ترین نیاز بشر همواره با تقاضای بالایی همراه است. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری در تولید مواد غذایی همیشه به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی سرمایه‌گذاران مطرح بوده است.

کسب‌وکارهای مرتبط با صنایع غذایی طیف وسیعی از حوزه‌ها را شامل می‌شوند. از همین رو یکی از مهم‌ترین حوزه‌های سرمایه گذاری در عمان، سرمایه‌گذاری در حوزه غذایی به‌خصوص تاسیس رستوران و کافه است.



۵ . فرصت سرمایه‌گذاری شرکت‌های خدماتی در عمان:
پنجمین مورد از فرصت‌های سرمایه گذاری در عمان، سرمایه‌‌گذاری در حوزه شرکت‌های خدماتی است. یک شرکت تعمیر و نگهداری به شرکت‌ها کمک می‌کند تا تاسیسات خود را تمیز کنند، عیوب الکتریکی و مشکلات لوله‌کشی را برطرف کنند و به‌طورکلی دارایی‌های شرکت را نگهداری کنند. با تعداد روزافزون کسب‌وکارها و فرصت‌های تجاری، یک شرکت خدماتی تعمیر و نگهداری می‌تواند یک ایده تجاری درخشان برای کسب درآمد و سودآوری باشد.



۶ . فرصت سرمایه‌گذاری شرکت بازرگانی در عمان:
یک گزینه تجاری پررونق برای شرکت‌های بازرگانی تاسیس فروشگاه کالا در عمان است. این شرکت‌ها می‌توانند محصولات خود را به عمان صادر و یا با واردات کالا از کشورهای دیگر، درآمدزایی نمایند.

شرکت‌های بازرگانی ایرانی می‌توانند از بنادر ارتباطی ایران و عمان مانند بندر چابهار برای ارسال کالا به عمان استفاده نمایند. (در اینجا می‌توانید مقاله سرمایه گذاری در چابهار را مطالعه کنید.)

علاوه موارد ذکر شده، شیلات، صنایع تولیدی، معدن، خدمات پزشکی و همچنین آموزش، ازجمله مهمترین فرصت‌های سرمایه‌گذاری در عمان به شمار می‌روند.



خدمات شرکت بازرگانی GTG در صادرات کالای شما به عمان
شرکت بازرگانی جی تی جی در راستای صادرات کالا به عمان، خدماتی ارائه می‌دهد از جمله:

۱ . شناسایی موانع صادرات کالا به عمان

۲ . پیگیری مطالبات صادرکنندگان از خریداران و طرف‌های تجاری از طریق مراکز داوری و عقد قردادهای بین المللی

۳ . طراحی ساز و کارهای مناسب جهت کمک به صادرکنندگان دارای صلاحیت صادراتی

۴ . ایجاد کنسرسیوم‌های صادراتی با استفاده از پتانسیل همکاری هلدینگ نیتاکو (شرکت بازرگانی جی تی جی زیر مجموعه ای از شرکت‌های این هلدینگ است) با اتاق مشترک جهت حضور موثر در بازار عمان

۵ . پیگیری مشکلات حمل و نقل و لجستیک

۶ . ارائه ساز و کارهای ارزی جهت ترانسفرهای مالی حاصل از صادرات کالا و تعهدات ارزی



آمار واردات کالای عمان
با توجه به آمار منتشر شده از سوی گمرک ایران در سه ماه نخست سال ۱۴۰۰، و طبق تحقیق بازار صادراتی در عمان، میزان صادرات کالا به عمان به وزن ۵۱۳۶۷۶۳۹۳ کیلوگرم و به ارزش ۱۲۳۴۳۲۰۰۳ دلار از ایران به عمان انجام شده است.

همچنین براساس گزارشات سازمان تجارت جهانی، بیشترین کالاهایی که به عمان وارد شده‌اند به صورت زیر هستند:

واردات ماشین آلات، وسایل مکانیکی، راکتورهای هسته‌ای، دیگ‌های بخار و قطعات آن، در سال ۲۰۲۰ به میزان ۲,۶۲۸,۰۰۸,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات وسایل نقلیه غیر از راه آهن یا تراموا، قطعات و لوازم جانبی آن‌ها در سال ۲۰۲۰ به میزان ۲,۲۵۷,۱۴۱,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات ماشین آلات و تجهیزات الکتریکی و قطعات آن، دستگاه‌های ضبط صدا و دستگاه‌های پخش کننده تلویزیون که در سال ۲۰۲۰ به میزان ۱,۴۱۷,۰۸۷,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات آهن و فولاد در سال ۲۰۲۰ به میزان ۱,۰۷۶,۱۵۷,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات سوخت‌های معدنی، روغن‌های معدنی و محصولات تقطیر آن‌ها و مواد قیری در سال ۲۰۲۰ به میزان ۹۱۸,۶۶۳,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات سنگ معدن، سرباره و خاکستر در سال ۲۰۲۰ به میزان ۶۸۱,۲۲۵,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات محصولات لبنی، تخم پرندگان، عسل طبیعی و محصولات خوراکی با منشاء حیوانی در سال۲۰۲۰ به میزان ۵۰۵,۳۶۲,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات مواد شیمیایی آلی در سال ۲۰۲۰ به میزان ۴۹۴,۱۶۷,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات محصولات پلاستیکی در سال ۲۰۲۰ به میزان ۴۸۱,۷۵۸,۰۰۰ دلار بوده است.

واردات کشتی‌ها، قایق‌ها و سازه‌های شناور در سال ۲۰۲۰ به میزان ۴۶۱,۰۶۰,۰۰۰ دلار بوده است.

در بخش بعدی مقاله، با توجه به تحقیق بازار صادراتی در عمان، در مورد کشورهای صادر کننده به این کشور اطلاعاتی در اختیار شما قرار خواهیم داد.





صادرات کالا به عمان
تحلیل و بررسی مقاصد صادراتی با استفاده از آمارهای جهانی می‌تواند به انتخاب کالا و مقصد صادارتی کمک شایانی کند. طبق آمارهای جهانی از تجارت خارجی کشور عمان، بیشترین کشورها با پتانسیل بالای صادراتی به عمان به ترتیب زیر هستند:

امارات متحده عربی

چین

هند

قطر

عربستان

آمریکا

آلمان

برزیل

ایران

ایتالیا

از چالش‌های همیشگی بازرگانان و تجار ایرانی، اطلاع از کالاهای مناسب صادراتی ایران به دیگر کشورها است. در بخش بعدی مقاله شاهد اطلاعات صادراتی ایران به عمان هستید.



کالاهای صادراتی ایران به عمان
طبق تحقیق بازار صادراتی در عمان، در بین تمام کشورهای صادرکننده به عمان، ایران نهمین صادر کننده به این کشور است. با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و عمان، نزدیکی ایران و عمان و داشتن مرز آبی مشترک می‌توان میزان تجارت خارجی را با عمان افزایش داد و علاوه بر افزایش صادرات غیرنفتی، سهم بیشتری از بازار کشور عمان به دست آورد.

در ادامه مقاله کالاهای ایرانی که بیشترین پتانسیل صادراتی به عمان را دارند بررسی می‌کنیم.

کالاهای ایرانی با بیشترین پتانسیل صادراتی به عمان:

محصولات نیمه ساخته شده از آهن و فولاد

محصولات آهنی اسفنجی

کاشی، سرامیک و موزاییک

ماست

محصولات آهنی بدست آمده از سنگ آهن

سیب تازه

نان و شیرینی‌جات

سیب زمینی تازه

گوسفند زنده

پلی اتیلن

بیسکوییت



راه حل‌های افزایش تجارت ایران با عمان
با توجه به پندمیک کرونا، اتاق مشترک ایران و عمان اقدام به برگزاری اولین نمایشگاه مجازی این دو کشور کرده است.

به گزارش روابط عمومی اتاق مشترک ایران و عمان، در راستای برگزاری « نخستین نمایشگاه اختصاصی مجازی ایران و ‌عمان» رضا بن صالح، رییس اتاق صنعت و تجارت عمان، طی نامه رسمی به رییس اتاق مشترک ایران و عمان، حضور پر رنگ اتاق بازرگانی عمان در برگزاری این رویداد و حمایت همه جانبه به منظور مشارکت چشمگیر شرکت‌های عمانی چه در قالب غرفه‌دار و چه در غالب بازدید کننده بصورت رسمی اعلام داشت. این نمایشگاه در شهریور ۱۴۰۰ به صورت مجازی برگزار شد.



مهم‌ترین منطق آزاد تجاری جهت سرمایه گذاری در عمان
دولت عمان با تاکید بر اهمیت تنوع اقتصادی و بزرگ‌نمایی موقعیت استراتژیک این کشور، علاوه بر در نظر گرفتن منافع حاصل از سرمایه‌گذاری خارجی، ایده ایجاد مناطق آزاد در نقاط مختلف کشور را نیز اتخاذ کرده است.

در حال حاضر مهم‌ترین مناطق آزاد عمان عبارت‌اند از:



منطقه آزاد سلاله عمان
این منطقه آزاد در سال ۲۰۰۵ و در بندر صلاله ساخته ‌شده است. در حال حاضر اغلب شرکت‌های موجود در این منطقه در حوزه تولید مواد شیمیایی فعالیت دارند.

در بررسی منطقه آزاد صلاله می‌توان گفت این بندر امکان دسترسی مستقیم به کشورهای مختلف جهان را فراهم‌ می‌کند؛ به‌گونه‌ای که بندر صلاله امروزه یک مرکز بزرگ حمل‌ونقل منطقه‌ای و جهانی است. این بندر بعد از شهر دبی در کشور امارات، از نظر وسعت در رتبه دوم قرار دارد.

در حال حاضر سه مورد از بزرگ‌ترین خطوط کشتیرانی جهان به بندر صلاله می‌رسند که این بندر را به کشورهای مختلف جهان در اروپا، آفریقا، آمریکا و آسیا متصل می‌کند. درنتیجه، زمان حمل و نقل واردات و صادرات به‌طور متوسط ۳۰ تا ۴۰ درصد کمتر از سایر مناطق آزاد است.

همچنین بندر صلاله یکی از مقرون‌ به‌صرفه‌ترین مناطق آزاد کشور عمان از نظر هزینه نیروی کار، آب، برق، تاسیسات و زیرساخت‌های موردنیاز کسب‌وکارها است. مهمترین مزایای سرمایه‌گذاری در منطقه آزاد صلاله، وجود معافیت ۳۰ ساله از پرداخت مالیات و عوارض گمرکی است.



منطقه آزاد صحار عمان
منطقه آزاد صحار بزرگ‌ترین بندر و مجتمع صنعتی عمان است که روزانه تقریبا ۶۰ میلیون تن بار را جابجا می‌کند.

این بندر برای سرمایه‌گذاری در طیف وسیعی از حوزه‌های صنعتی ازجمله صنعت فولاد، نفت و گاز، پتروشیمی، صنایع و مواد معدنی، سرامیک و مواد غذایی مناسب است.

بندر صحار به دلیل ارتباط با بندر چابهار برای سرمایه‌گذاران ایرانی بسیار حائز اهمیت است.



منطقه آزاد مازونا عمان
منطقه آزاد مازونا یکی از قدیمی‌ترین مناطق آزاد عمان است که فرصت‌های سرمایه‌گذاری بسیاری را برای مشاغل مختلف فراهم می‌کند.

ازجمله فرصت‌های سرمایه‌گذاری در این منطقه می‌‎توان به فرصت‌های بخش بازرگانی شامل انبارداری و تجارت کالا، خودرو، قطعات‌یدکی، میوه‌جات و سبزیجات، تجهیزات ماشین‌آلات بخش صنعتی سبک، مواد غذایی، پلاستیک، پوشاک، خدمات حمل‌ونقل، رستوران‌ها، توزیع و ترخیص اشاره کرد.

علاوه بر صلاله، صحار و مازونا، منطقه آزاد مسندم و منطقه ویژه اقتصادی دقم نیز ازجمله مهمترین مناطق آزاد عمان به شمار می‌روند.



۶ مزیت سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد عمان
برخی از مزایایی که می‌توانید با راه‌اندازی شرکت در مناطق آزاد عمان از آن‌ها بهره‌مند شوید عبارت‌اند از:

۱ . امکان ارتباط جهانی

۲ . ۱۰۰% مالکیت برای شرکت‌های خارجی

۳ . بدون مالیات اولیه برای حدود ۳۰ سال

۴ . بدون نیاز به حداقل سرمایه

۵ . بدون مالیات بر درآمد شخصی

۶ . امکان کار بدون ویزا یا مجوز کار برای اتباع برخی کشورها مانند یمن



نتیجه گیری
واحد پول عمان از ارزش بالایی برخوردار است؛ همچنین اقتصاد و موقعیت جغرافیایی این کشور موجب شده که عمان به یک مقصد صادراتی مناسب تبدیل شود. نزدیک بودن ایران با این کشور یک امتیاز مثبت برای بازرگانان و تجار ایرانی محسوب می‌شود. با انجام بازاریابی صادراتی در عمان می‌توانید کالاهای مورد نیاز کشور عمان را شناسایی کنید و به تامین و صادرات آن‌ها اقدام نمایید.



آنچه پیش از صادرات به قطر باید بدانیم
قطر کشور مسلمان، دوست و همسایه ایران است. قطر در قسمت جنوبی خلیج فارس و در شرق شبه‌ جزیره عربستان واقع شده‌است. پایتخت این کشور شهر دوحه است. قطر مرز مشترک زمینی و دریایی با عربستان داشته، و دارای مرز آبی با کشورهای ایران، کویت، عراق، بحرین و امارات میباشد.

قبل از کشف منابع نفت خام در این کشور، قطر صرفا به عنوان مقصد استخراج مروارید و همچنین مسیر بازرگانی دریایی شناخته می‌شد. این کشور کوچک اما ثروتمند، تا سال ۱۹۷۱ تحت‌ سلطه انگلستان بود. در سال 1971 قطر به عنوان یک کشور مستقل در مجامع بین المللی پذیرفته شد. پس از استقلال قطر، این شیخ نشین حاشیه جنوبی خلیج فارس به سبب درآمدهای کلان نفت و گاز طبیعی، یکی از ثروتمندترین کشورهای خاورمیانه شد.

سایر اطلاعات مهم کشور قطر:

تحت حکومت خاندان آل ثانی

دارای روابط نظامی گسترده با امریکا از سال ۱۹۹۲

ثروتمندترین کشور جهان به گزارش مجله فوربز

دارای بالاترین شاخص توسعه انسانی بین کشورهای عرب زبان

زبان رسمی: عربی

زبان دوم: انگلیسی

دین رسمی: اسلام (غالبا سنی سلفی)

واحد پول: ریال

مساحت: 11,493 کیلومتر مربع

پایتخت: دوحه

جمعیت: حدود 2,6 میلیون نفر (فقط 313 هزار نفر شهروند قطری و بقیه تبعه خارجی هستند)

نسبت جمعیت مردان به زنان 3 به 1 (بدلیل حضور زیاد کارگران مرد مهاجر هندی، نپالی، بنگلادشی و …)

کم ریسک ترین کشور دنیا به لحاظ بلایای طبیعی

بزرگترین صادر کننده گاز مایع طبیعی در جهان

درآمد سرانه کشور: 130 هزار دلار امریکا درسال (بالاترین سطح درآمد در جهان)

نرخ تورم: 0.4 درصد (چیزی نزدیک به صفر!)

صادرات قطر به سایر کشورها
بر اساس آمار سال 2020 صادرات قطر به سایر کشورها میزان 51,504,158,000 دلار یعنی بالغ بر 51 میلیارد دلار بوده است. نقشه این بازارهای صادراتی را در شکل بالا میتوانید مشاهده کنید.

بزرگترین مقاصد صادراتی قطر در جهان
کشورهایی که در سال 2020 بیشترین واردات از قطر را داشته اند عبارتند از:

ژاپن (15.5%)

چین (15.2%)

هند (14.3%)

کره جنوبی (12.9%)

سنگاپور (6.7%)

تایوان (3.5%)

تایلند (3.3%)

پاکستان (2.6%)

امریکا (2.4%)

امارات (2.1%)

مهمترین اقلام صادراتی قطر به سایر کشورها
بیشترین کالاهایی که قطر به سایر نقاط جهان در سال 2020 صادر کرده است عبارتند از:

سوخت های معدنی، روغن های معدنی و محصولات حاصل از تقطیر آنها؛ مواد قیری؛ معدنی . . .

پلاستیک و مصنوعات از آن

کودها

آلومینیوم و محصولات آن

کشتی ها، قایق ها و سازه های شناور

مواد شیمیایی معدنی؛ ترکیبات آلی یا معدنی فلزات گرانبها، فلزات خاکی کمیاب، . . .

مواد شیمیایی آلی

اسلحه و مهمات؛ قطعات و لوازم جانبی آن

ماشین آلات، لوازم مکانیکی، راکتورهای هسته ای، بویلرها؛ بخش هایی از آن

وسایل نقلیه غیر از راه آهن یا تراموا و قطعات و لوازم جانبی آنها

صادرات سایر کشورها به قطر (واردات کالا توسط قطر)
قطر بواسطه وجود منابع عظیم نفت و گاز کشور کوچک اما بسیار ثروتمندی است. اما در تامین نیازهایش کاملا وابسته به واردات از سایر کشورهاست. در یک نگاه کلی قطر با توجه به موقعیت خود به‌ عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده گاز طبیعی شناخته می‌شود. در سال 2019 میلادی حجم صادرات قطر معادل 77 میلیارد دلار و حجم واردات کالا و خدمات به این کشور معادل 33.9 میلیارد دلار برآورد شده است.

بیشترین کالاهای صادراتی به قطر شامل هواپیما، هلیکوپتر و فضاپیما، توربین‌های گازی، خودرو، جواهرآلات و لوله‌های فولادی بزرگ است. این کالاها در سال 2019 عمدتاً از کشورهای آمریکا، فرانسه، انگلستان، چین و آلمان وارد شده‌اند.

انواع کالاهای صادراتی به قطر در سال 2020
قطر در سال 2020 میزان 25,834,886,000 دلار یعنی چیزی بالغ بر 25 میلیارد دلار واردات از سایر کشورها داشته است. نقشه صادرات به قطر از سایر نقاط جهان در شکل فوق نمایش داده شده است.

آمار صادرات به قطر از سایر کشورها (واردات قطر)
قطر در سال 2020 به میزان 25,669,272,000 دلار یعنی بالغ بر25 میلیارد دلار واردات از جهان داشته است. نقشه واردات قطر از سایر کشورها را در شکل بالا میتوانید مشاهده کنید.

مهمترین کشورهای صادرکننده به قطر
آمار عمده صادرات کالا به قطر در سال 2020 توسط کشورهای دیگر به شرح زیر است:

امریکا (15.7%)

چین (14.9%)

انگلستان (7%)

آلمان (6.1%)

هند (5.2%)

ایتالیا (4.3%)

ترکیه (4.2%)

شریک تجاری محرمانه (3.3%)

فرانسه (3.3%)

ژاپن (3.2%)

مهمترین گروه های کالایی صادرات به قطر
مهمترین گروه های کالایی صادر شده به قطر در سال 2020 عبارتند از:

ماشین آلات، لوازم مکانیکی، راکتورهای هسته ای، بویلرها؛ بخش هایی از آن

ماشین آلات و تجهیزات الکتریکی و قطعات آنها؛ ضبط و تولید کننده صدا، تلویزیون. . .

وسایل نقلیه غیر از راه آهن یا تراموا و قطعات و لوازم جانبی آنها

مصنوعات از آهن یا فولاد

هواپیما، فضاپیما و قطعات آنها

کالاهایی که در جای دیگر مشخص نشده اند

کشتی ها، قایق ها و سازه های شناور

محصولات دارویی

اسلحه و مهمات؛ قطعات و لوازم جانبی آن

مبلمان؛ ملافه، تشک، تکیه گاه تشک، کوسن و وسایل پر شده مشابه؛ . . .

سهم ایران از صادرات به قطر
ایران و قطر همواره روابط سیاسی و اقتصادی مطلوبی داشته اند. اما کشور ما هنوز به پتانسیل صادراتی خود برای بازار قطر دست نیافته است. در ادامه این مقاله دلایل این موضوع را هم تحت عنوان “موانع صادرات به قطر” بررسی خواهیم کرددر. ابتدا آمار صادرات ایران به قطر را در سالهای اخیر مرور میکنیم:

سال 1400 میزان 107,276,064 دلار

سال 99 میزان 167,033,666 دلار

سال 98 میزان 240,412,203 ذلار

سال 97 میزان 223,263169 دلار

سال 96 میزان 241,492,163 دلار

سال 95 میزان 103,051,584 دلار

اقلام صادراتی از ایران به قطر
در سال 2019 میلادی حجم صادرات به قطر از ایران برابر با 202 میلیون دلار بوده است. رقم واردات کالا از قطر به ایران در همین سال 787 میلیون دلار برآورد شده است.

با توجه به رقبای قدرتمند صادراتی و آمارهای یاد شده، ضروری است، صادرکنندگان و تاجران ایرانی، نیاز بازارهای قطر را به‌خوبی شناسایی کنند. سپس در هر کالا یا خدماتی که ایران با داشتن مزیت رقابتی در آن می‌تواند، بازار قطر را به چنگ بگیرد، اقدام به گسترش ظرفیت‌زایی صادراتی آن کالا یا خدمات کنند.

در سال 2019 میلادی اصلی‌ترین اقلام صادراتی از ایران به قطر شامل گوسفند و بز (40 میلیون دلار)، کُک (18.1 میلیون دلار) و شمش فولادی (16.3 میلیون دلار) بوده است. طی 22 سال از سال 1997 تا 2019 میلادی حجم صادرات به قطر از ایران رشد سالانه 15.2 داشته است.

پس از این اقلام بیشترین کالاهای صادراتی از ایران به قطر شامل موارد زیر است:

صادرات اقلام خوراکی به قطر مانند:

گوجه‌فرنگی

انواع کلم

کاهو

هندوانه

خیار

پیاز

انگور

هندوانه و ملون

انواع مغزها

سیب

گلابی

سیب‌زمینی

سبزیجات ریشه‌ای

مرکبات

ماهی زنده

ماهی یخ‌زده

تخم‌مرغ و طیور

صادرات سایر اقلام غیرخوراکی به قطر شامل:

سنگ ساختمان

سیمان

سنگ آسیاب

شیشه

آهن و فولاد نورد سرد

شمش فولاد نورد گرم

سنگ گچ خام

سرامیک

و…

پتانسیل صادرات ایران به قطر
مهمترین کالاهای دارای پتانسیل صادراتی به قطر را در جدول و نمودار زیر مشاهده میکنید:

در نمودار زیر هم اقلام صادراتی ایرانی به قطر که دارای بیشترین پتانسیل کاری هستند را مشاهده میکنید:

نقش اوضاع سیاسی و ژئوپلیتکی در تسهیل صادرات به قطر
اعمال تحریم‌های منطقه‌ای علیه قطر در میانه سال 2017 میلادی از یک‌سو و مشترکات سیاسی و ایدئولوژیکی این کشور با ایران از سوی دیگر، بستر را برای افزایش صادرات انواع کالاها به قطر فراهم آورد. در سال 2016 میلادی، صادرات ایران به این کشور تنها در حدود 60 تا 70 میلیون دلار برآورد شد. این رقم در سال 2018 میلادی با جهش فزاینده 5 برابری به حدود 300 میلیون دلار افزایش یافت.

مراودات اقتصادی و بازرگانی ایران و قطر در وضعیتی که هر دو کشور تحت فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی هستند، به مثابه یک معامله دوسر سود است که شناسایی ظرفیت‌های بازار صادرات به قطر را توجیه می‌کند. قطر همسایه کوچک ایران در حاشیه خلیج‌فارس است که علی‌رغم اشتراکات اندک تاریخی، جمعیتی، ساختار جمعیت‌شناختی و ایدئولوژیکی، همسایه معتمد ایران به‌شمار می‌آید. ایران اولین کشوری است که استقلال این کشور را در سال 1971 به رسمیت شناخت.

در عین ‌حال ترجیحات سیاسی و استراتژیک ایران و قطر از یک‌سو و تحمیل رویکردهای سخت‌گیرانه منطقه‌ای و بین‌المللی از سوی دیگر، موجب گسترش مودت و روابط بدون مناقشه میان این دو کشور شده است.

اگرچه روابط ایران و قطر در چارچوب ملاحظات دیپلماتیک و تجارت دوجانبه استمرار یافته است، در عین‌حال نقش نهادهای پویای منطقه‌ای در خلیج فارس در توسعه این روابط، انکارناشدنی است. در این بین شورای همکاری خلیج‌ فارس به‌عنوان یک سازمان جمعی در این منطقه پیوند این دو کشور را مستحکم‌تر کرده است.

نقش تحریم‌های منطقه‌ای در افزایش صادرات به قطر
زمانی که چهار همسایه قطر (عربستان سعودی، امارات متحده عربی، مصر و بحرین) در سال 2017 میلادی اقدام به وضع تحریم‌های اقتصادی علیه قطر کردند، بحث صادرات به قطر بیش از هر زمان دیگری ذهن شرکت‌های تجاری ایران را به خود مشغول کرد. چالش پیش روی قطر، برای تاجران ایرانی نویدبخش فرصت‌هایی بود که امید آن‌ها را برای افزایش صادرات کالاهای ایرانی به بازارهای قطر افزایش می‌داد.

پس از وضع تحریم‌ها قطر با دو مشکل عمده مواجه بود. اول اینکه؛ این کشور باید عدم حمایت خود از تروریست‌ها را به جهان اثبات می‌کرد. دوم؛ باید به‌دنیا نشان می‌داد که ظرفیت‌های اقتصادی قطر برای سرمایه‌گذاری وسیع است و شرایطی را فراهم می‌آورد که اوضاع را برای سرمایه‌گذاری خارجی در این کشور تسهیل کند.

در بین 13 شرط پیش روی قطر برای برداشتن تحریم‌ها، قطع همکاری اقتصادی با ایران نیز گنجانده شده بود. عدم اجرای این شروط از سوی قطر منجر به ابقاء ممنوعیت‌های وضع شده علیه این کشور تا 19 ماه بعد شد. پیش از این، حدود 60% از واردات قطر به‌ ویژه درحوزه اقلام غذایی، توسط کشورهایی تأمین می‌شد که در سال 2017 قطر را تحریم کرده بودند. بنابراین قطر برای تأمین منابع جایگزین از طریق ایران و ترکیه، روابط خود با این دو کشور را توسعه بخشید.

قطر بزرگ‌ترین صادر‌کننده گاز طبیعی است. اما بسیاری از نیازهای اوله خود را از طریق واردات تامین میکند. در سال 2017 میلادی، کمی پیش از وضع تحریم‌ها، حجم واردات این کشور از پنج کشور عربی در حدود سه میلیارد دلار بود. از طرف دیگر تنها مسیر زمینی (غیرهوایی) دسترسی به بازارهای قطر از طریق ایران بود.

پیش از این کشور امارات متحده عربی نقشی کلیدی در مراودات تجاری بین‌المللی ایران داشت. در واقع امارات هاب (hub) تجاری ایران با جهان بود. با وضع تحریم‌های همه‌جانبه علیه ایران، حیات تجارت بین‌المللی ایران با کشورهای منطقه در معرض تهدید قرار گرفت. توسعه روابط تجاری ایران با قطر ابزاری برای تضعیف نقش کلیدی امارات متحده عربی در این عرصه شد. به بیان دیگر قطر می‌توانست برای ایران جایگزین کشور امارات متحده عربی در مراودات تجاری منطقه‌ای باشد.

موانع صادرات ایران به قطر
اگرچه صادرات کالا به قطر از ایران در سال 2017 در مقایسه با سال 2016 به رشد 181 درصدی رسید، با این حال پس از آن نتوانست اهداف مورد انتظار تجاری را آنگونه که باید محقق سازد.
علت این امر در چند دلیل قابل اشاره است.

تحریم های بانکی سدی در برابر صدور کالای ایرانی به قطر
با اینکه تحریم های ایران و قطر بصورت بین المللی و منطقه ای، فرصت هایی را برای کشورمان ایجاد کرد، اما نهایتا منجر به جهش بزرگی نشد. به دلیل آن که بانک‌های ایرانی در فهرست‌ تحریم‌های آمریکا قرار داشتند، انتقال ارزهای دریافت شده در ایران در نتیجه مراودات تجاری و بازرگانی با قطر دشوار بود. تمدید تحریمها نیز موجب ماندگاری و رکوذ این وضعیت منفی شد.

دیپلماسی سیاسی و اقتصادی ناکارآمد دولت
وقتی که عربستان، امارات، مصر و بحرین کشور قطر را تحریم کردند، فرصت اقتصادی خوبی در اختیار ایران برای صادرات به قطر قرار گرفت اما متاسفانه ایران همه این فرصت‌ها را از دست داد. قطری ها ظرف چند ماه صادرات لبنیات از عربستان را به کشور خودشان جایگزین کردند. آنها حتی خط تولید لبنیات راه اندازی کردند به شکلی که الان تولید لبنیات قطر از عربستان قویتر است.

قطر در اقدامی جالب توجه در همان اوضاع ۱۸۰ راس گاو هلندی را با هواپیما به کشور خود وارد کرد. اینها فرصتهای اقتصادی بود که برای ایران فراهم بود و ما میتوانستیم با اقدام صحیح و به موقع زمینه سرمایه گذاری و صادرات به قطر را حداقل در حوزه مواد غذایی و کشاورزی فراهم کنیم. اما متاسفانه اکثر این فرصتها سوزانده شد!

اکنون کل دنیا وارد بازار قطر شده‌اند و بازار این کشور تبدیل به یک بازار رقابتی و جذاب شده است و به همین علت است که بازار قطر قابل مقایسه با بازار کشورهای ضعیفی مانند عراق، افغانستان، پاکستان، سوریه و ونزوئلا نیست. اما سهم ما از بازار صادرات به قطر چقدر است؟ چقدر توانسته ایم در صادرات به قطر موفق عمل کنیم؟ متاسفانه باید در پاسخ گفت که در حوزه صادرات به قطر بسیار ضعیف عمل کرده ایم. و به خاطر همین است که همه می‌گویند چرا صادرات به قطر کم است؟

با توجه به اینکه پیشینه روابط ایران و قطر همواره خوب بوده است. ما می‌توانیم در زمینه سرمایه گذاریهای مشترک و صادرات به قطر خیلی بهتر از الان عمل کنیم. با وجود اینکه از شرایط ایده‌آل برای برقراری روابط تجاری و صادرات به قطر فاصله داریم، اما اشتباه است که همه فرصتها را از دست رفته ببینیم.

روابط ضعیف فقط با قطر یا با کل دنیا؟

ایران در زمینه صادرات به قطر ضعیف عمل کرده است. البته این فقط شامل صادرات به قطر نمیشود. ما در زمینه ایجاد روابط تجاری با کل دنیا بسیار ضعیف عمل کرده ایم. همین الان در زمینه صادرات به روسیه هم ضعیف هستیم. صادرات به عراق هم اگر پر رنگ است به خاطر حسن عملکرد ما نیست. بلکه به دلیل نزدیکی فاصله دو کشور، داشتن مرز مشترک و نیاز شدید عراق بحران زده به تامین کالا میباشد. تجارت و صادرات به عراق بیشتر از کانال عشایری و سنتی اتفاق می افتد و دلیل موفقیت ما هم همین بوده است! در مورد صادرات به افغانستان هم مشابه همین وضع است!

البته عده‌ای از تحلیل‌گران نیز معتقدند، قطر خودش هم برای دور ماندن از اتهام‌زنی امارات متحده عربی و عربستان سعودی، از ورود سریع و پر رنگ به روابط تجاری با ایران خودداری می‌کند.

ضعف دانش کسب و کار در میان تجار ایرانی
بنا بر تحقیقات بازار و مشاهدات میدانی، متاسفانه شرکت‌های تجاری ایرانی، کالاها را در بسته‌بندی‌ متناسب با بازارهای رقابتیِ با قدرت خرید بالا در قطر ارائه نمی‌دهند. بسیاری از تجار ایرانی جدای از بحث بسته بندی، حتی کالای با کیفیت به بازار قطر صادر نکرده اند! همین موضوع هم باعث از دست دادن بخش بزرگی از بازار صادرات به کشور قطر شده است.

در حال حاضر درهای صادرات به قطر، این کشور کوچک اما ثروتمند به روی تمام دنیا باز است. اما ما چقدر هوشمند و متناسب در جهت صدور کالای ایرانی به قطر عمل کرده ایم؟ این درست است که قطر کشور ثروتمندی بوده و همواره به دنبال کالاهای با کیفیت و لاکچری است. اما تجار قطری پول مفت بابت هیچ چیز نمیدهند و هر کالایی را بدون داشتن استانداردهای مناسب نمیتوان برای صادرات به قطر در نظر گرفت.

به نظر میرسد که ضعف دانش کسب و کار در میان بازرگانان ایرانی مانع بسیار بزرگی در راه صادرات است. تاجر ایرانی عمدتا با نگاه سنتی، غیرعلمی و بروزرسانی نشده در جهت صادرات به قطر حرکت کرده است. متاسفانه همین مشکل نیز تا حد قابل توجهی دیدگاه نامناسبی را نسبت به کالای ایرانی در بازارهای صادراتی ایجاد کرده است.

تاجر امروز چه باید بکند؟

با توجه به حقایق و واقعیتهایی که در خصوص ضعف دانش کسب و کار تجار ایرانی بیان کردیم. اکنون باید شما به عنوان تاجر امروز به اهمیت عبور از بازرگانی سنتی و کار به روش علمی آگاه شده باشید. اگر میخواهید سهمی از صادرات به قطر داشته باشید، یا اصلا در پروژه های صادراتی خود موفق عمل کنید، باید آموزش ببینید. تنها با مطالعه و آموزش است که میتوانید این بزرگترین مانع صادراتی را پشت سر بگذارید. استفاده از محتوای تخصصی آموزشی ما در زومین بازار، مسیر تجارت را برای شما هموار میکند.

پیشنهاد ما: دوره جامع بازرگانی

بالا بودن تعرفه صادرات کالا به قطر
یکی از نکات مورد تاکیید و توجه حکومت قطر، بالا بودن تعرفه صادرات به این شیخ نشین ثروتمند است. رهبران قطر علاقه دارند تا با بالا نگه داشتن میزان تعرفه‌ها، درآمد کشورشان حاصل از واردات محصولات سایر کشورها را بالا نگه دارند. همین موضوع در کنار ضعف دانش کسب و کار تجار ایرانی برای فعالیت در بازارهای لوکسی مثل قطر مشکل ساز میشود. در نتیجه تمایل برخی از تجار ایرانی جهت صادرات به قطر کاهش می‌‌یابد.

ضعف زیرساخت های لجستیک تجارت بین المللی در کشورمان
در بسیاری از موارد کیفیت میوه‌ها و سبزیجات ایرانی مهم‌ترین مزیت رقابتی ایران در بازارهای قطر است. اما درعین حال عدم وجود کانتینرهای سردخانه‌‌ای مناسب در قایق‌ها و کشتی‌های ایرانی، دردسر ساز شده است. همین معضل زیرساخت های فرسوده، قدیمی و نامناسب لجستیک، باعث شده تا ایران از سود واقعی این تجارت آنگونه که باید، بهره چندانی نبرد.

آشنایی با برخی از مهم‌ترین قوانین صادرات به قطر
مهم‌ترین بخش در امر صادرات و واردات، آشنایی با قوانین کشورهای صادرکننده و وارد‌کننده است. بنابراین تاجران و شرکت‌های تجاری ایرانی باید با بخشی از قوانین ناظر بر کالاهای وارداتی از سوی این کشورها آشنا باشند. اگر کلا با مراحل 10 گانه صادرات آشنایی ندارید، پیشنهاد میکنیم مطلب زیر را نیز حتما بخوانید:

مطلب پیشنهادی: آموزش گام به گام صادرات کالا

کارت بازرگانی، مجوزها و سایر قوانین مربوط به لجستیک تجارت خارجی
برای صادرات به قطر، این قوانین شامل مجوزها، قوانین مربوط به تعرفه‌ها و هزینه‌های گمرکی، قوانین بهداشتی، برچسب‌گذاری، بسته‌بندی و بیمه است. آشنایی تاجران و شرکتهای بازرگانی با قوانین صادرات کالا از ایران لازمه ورود به حوزه رقابت‌های تجاری بین‌المللی است. طبق ماده 3 قانون واردات و صادرات کالا جمهوری اسلامی ایران، تجار، بازرگانان و شرکت‌های تجاری برای مبادرت به صادرات کالا از جمله به قطر باید کارت بازرگانی داشته باشند.

مطلب پیشنهادی: کارت بازرگانی چیست

نقل و انتقالات ارزی
مسلط بودن بر دانش نقل و انتقالات ارزی و تراکنشهای مالی در تجارت بین الملل تحت هر شرایطی ضروری است. در شرایط تحریم این ضرورت دو چندان میشود. شما جهت صادرات به کشور قطر یا هر کشور دیگری، نیاز به آشنایی با مفاهیم نقل و انتقالات ارزی، کار کردن با سامانه نیما، رفع تعهد ارزی و … دارید. مقاله زیر میتواند در جهت آگاهی به برخی مسائل مربوط به این حوزه مفید باشد.

هزینه‌های گمرکی صادرات کالای ایرانی به قطر
قطر قوانین مشخص و سخت‌گیرانه‌ای در ارتباط با تشریفات گمرکی و ترخیص کالاهای وارداتی دارد. تمام کالاها می‌بایست در اظهارنامه گمرکی ثبت شوند و سپس این اظهارنامه به مرجع عمومی گمرک‌ها تسلیم شود. چنانچه پس از بازرسی فیزیکی، مشخص شود، کالاها و اقلام ذکر‌ شده در اظهارنامه گمرکی باهم مغایرت دارند، علاوه بر تخصیص جریمه مالیات اضافی بر کالاها وضع می‌شود.

عدم پیروی از قانون گمرکی قطر ممکن است نتایجی مانند معلق نگه‌داشتن کالاها در گمرک، وضع کارمزد انبارداری و همچنین دموراژ (هزینه معطلی کالا در گمرک) یا بازگشت کالا به مبدأ را در پی داشته باشد. در شرایط تخلف یا نقض جدی قوانین گمرکی قطر، اقدامات قانونی سخت گیرانه لازم نیز اتخاذ خواهد شد.

پایگاه اینترنتی «الندیب» به انگلیسی El Nadeeb پلتفرمی آنلاین است که مراحل ترخیص کالا را برای واردکنندگان و مسئولین ترخیص کالا در قطر تسهیل می‌کند. کاربران این سیستم، می‌توانند، از طریق این پلتفرم، اطلاعات لازم مربوط به تعرفه‌ها را به‌دست آورند و هزینه ورود کالاها به قطر را محسابه کنند. آدرس اینترنتی سامانه: https://ecustoms.gov.qa/

کاربرانی که اقدام به ثبت‌نام در «الندیب» می‌کنند، معمولاً واردکنندگان، صادرکنندگان و واسطه‌گران تأییدشده تجاری هستند. افراد یاد شده از طریق این پلتفرم امکان ارزیابی داده‌های گمرکی، پرداخت هزینه‌های ورودی و انجام معاملات گمرکی را دارند.

تمام کالاهای وارداتی به این کشور براساس ارزش، مشمول تعرفه گمرکی واردات کالا می‌شوند. این مقدار برای بسیاری از کالاها معمولاً 5% از ارزش کالا است. به این منظور ارزش کالا بر اساس مقررات مندرج در قانون بنادر و گمرک‌ها تعیین می‌شود. هزینه‌‌های ورودی و حقوق گمرکی کالاهای عمومی بر اساس ارزش درصدی کالاها به شرح زیر است:

کالاهای عمومی: 5 %

فلزات: 20 %

اوره و آمونیوم: 30 %

سیگار، تنباکو و مشتقات آن‌: 100 % ارزش کالا یا 1.000 ریال قطری به ازای هر 10.000 نخ سیگار، هرکدام که بالاتر باشد.

کالاهای ممنوعه صادراتی به قطر
به‌طور کلی، مواد آتش‌زا، مواد رادیواکتیوی، مهمات و مواد منفجره، مواد مخدر و کالاهای وارداتی از کشورهای تحریم‌شده و کالاهایی که ورود آن‌ها به قطر ناقض قوانین و مقررات مربوط به حقوق تجاری، صنعتی، هنری و مالکیت فکری باشد، کاملاً ممنوع هستند.

برچسب‌گذاری یا لیبلینگ کالاهای صادراتی به قطر
مواد غذایی صادراتی به قطر باید با اطلاعات زیر برچسب‌گذاری شوند:

نام و برند محصول

تاریخ تولید و انقضا

کشور مبدأ

نام تولیدکننده

وزن خالص

فهرست ترکیبات و افزودنی‌ها به ترتیب‌ اهمیت

لازم به ذکر است، تمام چربی‌ها و روغن‌هایی که به‌عنوان ترکیبات در محصول به‌کار رفته‌اند، باید به‌صورت اختصاصی در برچسب محصول به زبان‌ عربی یا انگلیسی-عربی قید شوند.

بسته‌بندی برای حمل‌ونقل و صادرات کالا از ایران به قطر
در این حوزه الزامات ویژه‌ای وجود ندارد، اما کالاها باید به‌صورت ایمن بسته‌بندی شده باشند تا در برابر گرمای شدید در تابستان، رطوبت در زمستان و خطرات فیزیکی حمل مقاوم باشند و در جابه‌جایی به‌ آن‌ها آسیب نرسد. البته صادر کننده ایرانی باید خودش نسبت به این موضوع حساسیت ویژه ای داشته باشد. چون حتی اگر کالا بیمه باشد، در صورتی که علت خسارت ضعف بسته بندی تشخیص داده شود، بیمه هیچگونه خسارتی پرداخت نخواهد کرد.

الزامات بهداشت عمومی کالاهای وارداتی به قطر
صادرکنندگان و نمایندگان آن‌ها در قطر باید اطمینان حاصل کنند که تمام شرایط ضروری پیرامون الزامات بهداشتی رعایت شده باشد. اقلام دارویی وارد شده می‌بایست، به ثبت و تأیید وزارت بهداشت عمومی برسند. صادرکنندگان باید تضمین کنند که کالا در حین ارسال و حمل از هرگونه آلودگی مصون است. اقلام غذایی می‌‌بایست به‌طور مستقیم به دوحه ارسال شوند. ترانس‌شیپ (Trans-shipment) کالاها از طریق بنادر دیگر برای ورود به قطر مجاز نیست.

انواع گوشت قرمز و طیور باید مجوز بهداشت و ذبح حلال داشته باشند. این مجوز باید از سوی یک مرکز صالح و معتبر در کشور صادرکننده یا مبدأ کالا صادر شده باشد.

کلام آخر: قطر یک بازار با کیفیت برای صادرکننده با کیفیت
همسایگی، روابط سیاسی خوب و اشتراکات دینی مهم‌ترین عوامل پیوند‌ دهنده مردم ایران و قطر با یکدیگر است. از این رو به جرأت می‌توان گفت، ایرانیان نقشی بنیادینی در بازسازی و رشد اقتصادی قطر دارند. کشف نفت در قطر در دهه 40 میلادی موجب افزایش نرخ مهاجرت مردم ایران به این کشور شد و به‌طبع توجه تاجران و بازرگانان ایرانی به سرمایه‌گذاری در بازرهای قطر نیز جلب شد.

شرایط ویژه قطر در سال 2017 میلادی، در نتیجه وضع تحریم‌های منطقه‌ای بر این کشور از سوی پنج کشور عربی، زمینه را برای توسعه هرچه بیشتر روابط ایران و قطر فراهم آورد.

در همین سال صادرات کالاهای غیرنفتی از ایران به این کشور در مقایسه با سال 2016 میلادی رشد فزاینده‌ای پیدا کرد. اگرچه رقبای غول‌آسای تجاری ایران حجم عمده کالاهای سنگین و استراتژیک مورد نیاز قطر را تأمین می‌کنند، اما همچنان بازارهای این کشور ظرفیت‌های زیادی برای ورود انواع کالاهای دیگر دارد.

صادرات به قطر برای ایران فرصتی است که لازم است برای رشد اقتصادی و توسعه روابط تجاری منطقه‌ای با این کشور مغتنم شمرده شود. باید قبول کنیم که در اثر تحریمها کار صادرات به مراتب سخت تر شده است. همچنین رقابت بالایی در بازارهای این کشور در جریان است.

اما ما نیز میتوانیم در حوزه صادرات به این کشور ثروتمند حوزه خلیج فارس بسیار قویتر عمل کنیم. موفقیت در صادرات به قطر از طریق بروزرسانی سیستم تجاری و بالا بردن ضریب رقابت پذیری و کیفیت محصولات ایرانی میتواند اتفاق بیفتد. قطری ها ذاتا، با کلاس، پولدار و سرمایه گذار هستند. و با توجه به روابط سیاسی سطح بالای خوبی که ما با آنها داریم باید زمینه ایجاد سرمایه گذاریهای دوطرفه را فراهم کنیم.

مدیران کشوری و تجار ایرانی باید فراتر از صرفا صادرات محصولات کشاورزی به قطر فکر کنند. ما باید دید همکاری های بلند مدت و تعریف پروژه های کلان تجاری را بصورت دو طرفه داشته باشیم. چنانچه مسئولین کشور از این پتانسیل قوی نتوانند استفاده کنند، با توجه به باز بودن دربهای قطر به روی بازارهای جهانی، فرصتهای پیش رو نیز به سرعت از دست خواهند رفت.